Όποιος υποπτεύεται ή ανησυχεί ότι υποφέρει από άνοια θα πρέπει να συμβουλευτεί ένα ειδικό ιατρό, οι κατεξοχήν ειδικότητες που διερευνούν και αντιμετωπίζουν ανοΪκές διαταραχές είναι η Γηριατρική, Νευρολογία και Ψυχιατρική. Η βασική διερεύνηση άνοιας γίνεται για να διαπιστωθεί αν ο ασθενής έχει συμπτώματα λόγω άνοιας ή εάν τα συμπτώματα εξαρτώνται από κάποια άλλη πάθηση . Η διερεύνηση διαρκεί συνήθως 2-4 εβδομάδες και συμπεριλαμβάνει τα σημεία που αναφέρονται λεπτομερώς πιο κάτω.

Ιστορικό
Η διερεύνηση βασίζεται πρωτίστως στο ιατρικό ιστορικό του ασθενούς και στην περιγραφή των συμπτωμάτων. Μερικές ερωτήσεις που τίθενται είναι οι εξής:  Έχετε κάποιο συγγενή πρώτου βαθμού με άνοια στην οικογένειά σας; Ποιές ασθένειες πέρασε ο ασθενής στο παρελθόν; Ποια ήταν τα  πρώτα συμπτώματα; Ποια φάρμακα χρησιμοποιεί ο ασθενής σε καθημερινή βάση;

Συνεντεύξεις με τους συγγενείς
Ο/Η σύζυγος, τα παιδιά ή τα αδέλφια συχνά διαδραματίζουν σημαντικό ρόλο στην διερεύνηση της άνοιας. Μπορούν να παρέχουν πολύτιμες πληροφορίες σχετικά με τον ασθενή και την συμπτωματολογία του ούτως ώστε να καταλήξει ο ιατρός σε μια σωστή διάγνωση.

Αξιολόγηση της σωματικής και ψυχικής υγείας
Περιλαμβάνει μια κλινική εξέταση της καρδίας, των πνευμόνων, της κοιλιακής χώρας και των ζωτικών σημείων καθώς επίσης και νευρολογική εξέταση. Η αξιολόγηση της ψυχικής υγείας γίνεται στα πλαίσια της λήψης ιστορικού με την επιπλέον χρήση συγκεκριμένων ερωτηματολογίων όταν αυτό θεωρηθεί αναγκαίο.

Δομημένη αξιολόγηση  της ικανότητας εκτέλεσης καθημερινών λειτουργιών
Αυτή η αξιολόγηση γίνεται κατεξοχήν από Εργασιοθεραπευτή, ο οποίος εξετάζει την ικανότητα του ατόμου να αντιμετωπίσει τις διάφορες καθημερινές λειτουργίες (πχ μαγείρεμα, ντύσιμο, κανόνες υγιεινής κοκ)

Γνωστικά τεστ
MMSE και Clock test είναι δύο απλές δοκιμασίες που παρέχουν μια κατά προσέγγιση εκτίμηση της μνήμης του ασθενούς και  άλλων γνωστικών ικανοτήτων. Δεν χρειάζεται κάποια προετοιμασία για αυτές τις δοκιμασίες, οι οποίες μπορούν να ολοκληρωθούν μέσα σε περίπου 20 λεπτά.

Η δειγματοληψία αίματος
Μέσα από την ανάλυση του αίματος μπορεί να ανιχνευτούν ή να αποκλειστούν άλλες αιτίες των προβλημάτων του ασθενούς. Αυξημένα επίπεδα ασβεστίου ή ομοκυστεΐνης καθώς επίσης και η υπολειτουργία του θυρεοειδούς μπορούν να προκαλέσουν συμπτώματα παρόμοια με αυτά της άνοιας.