Οι πτώσεις των ηλικιωμένων αποτελούν σημαντικό πρόβλημα υγείας ιδιαίτερα από άποψη νοσηρότητας, θνητότητας και κόστους αντιμετώπισης. Το 28% με 35% των ατόμων ηλικίας μεγαλύτερης των 65 ετών υφίσταται τουλάχιστον μία πτώση το χρόνο και το ποσοστό αυτό αυξάνει στο 32 με 42% για άτομα ηλικίας μεγαλύτερης των 75 ετών. Η συχνότητα των πτώσεων αυξάνει με την πάροδο της ηλικίας.

Με τον όρο πτώση εννοούμε το γεγονός κατά το οποίο ένα άτομο βρίσκεται απροσδόκητα από την όρθια, καθιστή ή οριζόντια θέση στο έδαφος, ενώ η υψομετρική διαφορά των δύο θέσεων είναι μικρότερη του 1 μέτρου.

Οι πτώσεις δεν προκαλούν μόνο κατάγματα προκαλούν και μείωση της αυτοπεποίθησης. Λόγω του φόβου μιας μελλοντικής πτώσης οι ασθενείς περιορίζουν τη φυσική τους δραστηριότητα μειώνοντας έτσι σημαντικά τις κοινωνικές τους επαφές.

Το σώμα πέφτοντας από το ύψος του έχει ταχύτητα περίπου 2 με 4 m/s και ασκούνται δυνάμεις 3.500 έως 12.000 Newton σε μια περιοχή σχετικά μικρή γύρω από τον μείζονα τροχαντήρα του μηριαίου. Η ενέργεια μιας τέτοιας πτώσης είναι αρκετή για να προκαλέσει κατάγματα ισχίου σε άτομα άνω των 70 ετών, ανεξάρτητα από την ύπαρξη ή όχι οστεοπόρωσης.

Η ηλικία και μόνο μειώνει την αντοχή του οστού.

Η ετήσια επίπτωση των πτώσεων σε άτομα ηλικίας μεγαλύτερης των 70 ετών ανέρχεται στο 49% και περίπου οι μισοί αυτών που υφίστανται πτώση πέφτουν επανειλημμένα.

Οι παράγοντες κινδύνου για την πρόκληση πτώσης διακρίνονται σε περιβαλλοντικούς (χαλάκια, ανεπαρκής φωτισμός, μη ασφαλείς σκάλες κ.λ.π), φαρμακευτικούς (αντικαταθλιπτικά, υπνωτικά κ.α.), παθολογικά αίτια (καρδιαγγειακές παθήσεις, νευρολογικά αίτια, ορθοστατική υπόταση κ.α.), άλλες καταστάσεις υγείας σχετιζόμενες με την ηλικία (οπτική οξύτητα, διανοητική έκπτωση, δόνηση, χρόνος αντίδρασης, ταλάντευση σώματος κ.α.), διατροφικούς (ανεπάρκεια ασβεστίου και βιταμίνης D), καθώς και απουσία άσκησης (μυϊκή ισχύς τετρακέφαλού μυός).

Περισσότεροι από  450.000 ηλικιωμένα άτομα στην Ευρώπη λόγω πτώσης σπάνε κάθε χρόνο το ισχίο τους.

Τα κατάγματα του ισχίου είναι τα σοβαρότερα, κλινικά,  διότι απαιτούν πάντοτε νοσηλεία και χειρουργική αντιμετώπιση. Πάνω από το 90% των καταγμάτων ισχίου προκαλούνται από πτώσεις.

Είναι τα πιο επικίνδυνα κατάγματα  και  για τους ασθενείς αυτούς η χειρουργική αποκατάσταση είναι μονόδρομος.

Παρ΄όλα αυτά η θνητότητα των ηλικιωμένων αυτών ασθενών τα δύο πρώτα χρόνια μετά την εγχείρηση φτάνει το 50%, λόγω επιπλοκών και μόνο ένα 30% των ασθενών επανέρχονται στην πρότερη κινητική δραστηριότητά τους και την ποιότητα ζωής τους.

Τα κατάγματα του ισχίου, ανάλογα με το σημείο του οστού που συμβαίνει, χωρίζονται αδρά σε διατροχαντήρια και υποκεφαλικά.

Σήμερα,η χειρουργική αντιμετώπιση των καταγμάτων αυτών γίνεται με σύγχρονες τεχνικές, ελάχιστης επεμβατικότητας, για να μειωθούν οι επιπλοκές και να αποφευχθεί η μετεγχειρητική χωλότητα και το πιο συμαντικό, ο ασθενής να περπατήσει ΑΜΕΣΑ.

Για τα διατροχαντήρια κάταγματα, η σύγχρονη ελάχιστα επεμβατική χειρουργική θεραπεία είναι τα ενδομυελικά συστήματα, τα οποία συνδυάζουν τα πλεονεκτήματα ολισθαίνοντος κοχλιωτού ήλου και κλειστής ασφαλιζόμενης ενδομυελικής ηλώσης (αυξημένη σταθερότητα).

Και εδώ, λόγω του ότι η ήλωση γίνεται κλειστά, έχουμε μικρό χειρουργικό χρόνο, μικρές απώλειες αίματος και χαμηλή νοσηρότητα (μειωμένος κίνδυνος λοίμωξης).

Μετεγχειρητικά πετυχαίνεται η άμεση έγερση απ’ το κρεβάτι, η άμεση βάδιση και η αποφυγή των επιπλοκών που δημιουργούνται από την παρατεταμένη κατάκλιση.

Τα υποκεφαλικά κάταγματα αντιμετωπίζονται με ημιολική ή με ολική αρθροπλαστική ισχίου.

Και εδώ στόχος του χειρουργείου είναι η άμεση αποκατάσταση του ασθενούς με τη λιγότερη απώλεια αίματος.

Με δεδομένο ότι καμία θεραπεία δεν είναι καλύτερη και οικονομικότερη από την πρόληψη, η προσπάθεια για ελαχιστοποίηση των συνεπειών μιας πτώσης είναι σημαντική.

Για την πρόληψη των πτώσεων οι ηλικιωμένοι πρέπει να έχουν καλή υγεία άρα τακτικό ιατρικό έλεγχο, συχνή αξιολόγηση των χορηγούμενων φαρμάκων, τακτικό έλεγχο της όρασης, και ήπια άσκηση. Τέλος πρέπει να γίνουν αλλαγές διαρρύθμισης του χώρου διαβίωσης των ηλικιωμένων με στόχο την ελάττωση των εμποδίων που μπορούν να προκαλέσουν πτώση.